Kış aylarında kar ve buzla kaplı zeminler, düşme ve buna bağlı yaralanmalar açısından ciddi risk
oluşturur. Bu tür kazalarda doğru ilkyardım uygulamaları, yaralanmanın ağırlaşmasını önlerken
kişinin hayati güvenliğini de korur. İlkyardımın temel amacı, profesyonel sağlık ekipleri gelene
kadar durumu kötüleştirmemek ve hayat kurtarıcı önlemleri almaktır.
Önce Olay Yerinin Güvenliğini Sağlama
İlkyardıma başlamadan önce hem kazazedenin hem de yardım eden kişinin güvenliği
sağlanmalıdır. Buzlu zeminde kayma riski varsa dikkatli hareket edilmeli, mümkünse çevredeki
kişiler uyarılmalı ve alan güvenli hâle getirilmelidir.
Hastanın Bilinç ve Hayati Bulguların Değerlendirilmesi
Düşen kişiye sakin bir ses tonuyla hitap edilerek bilinci kontrol edilir:
Bilinci açık mı?
Sorulara anlamlı yanıt veriyor mu?
Nefes alıp verişi normal mi?
Bilinç kapalıysa, hızlıca solunum ve dolaşım kontrol edilmeli ve 112 Acil derhal aranmalıdır.
Hareket Ettirmeden Değerlendirme
Karda ve buzda düşmeler; kalça, el bileği, ayak bileği, omurga ve baş yaralanmalarına sıkça yol
açar. Bu nedenle:
Hemen Yerden Kaldırmaya Çalışmayın: En büyük hata budur. Kişiyi kolundan tutup “Hadi
kalk” diyerek çekiştirmeyin. Eğer bir kırık veya bel incinmesi varsa, bu zorlama kalıcı
hasara yol açabilir. Şiddetli ağrı, şekil bozukluğu, uyuşma veya hareket kısıtlılığı varsa
kırık ya da çıkık ihtimali düşünülmelidir.
Kişi bazen şokta olabilir, hemen ayağa kalkmaya çalışacaktır. Onu sakinleştirin.
Omurga yaralanması şüphesi varsa (boyun/sırt ağrısı, bilinç kaybı öyküsü) kişi hiç
hareket ettirilmemelidir.
Soğuğa Karşı Koruma (Hipotermi Riski)
Kış koşullarında düşen kişilerde hipotermi (vücut ısısının düşmesi) önemli bir risktir.
Kişinin altına yalıtkan bir malzeme (mont, battaniye, karton vb.) serilmelidir.
Üzeri battaniye veya kuru giysiyle örtülmelidir.
Islak kıyafetler mümkünse çıkarılmalı, kişi rüzgârdan korunmalıdır.
Yaralanma Bölgesine İlk Müdahale
Şişlik ve ağrı varsa, doğrudan cilde temas etmeyecek şekilde soğuk uygulama
yapılabilir.
Kanama varsa, temiz bir bezle doğrudan yara üzerine bası uygulanmalıdır.
Açık kırık şüphesinde kemik kesinlikle içeri itilmeye çalışılmamalıdır.
Her durumda 112’den yardım istenmelidir.
Doğru Bilinen Yanlışlar
Kişiyi “bir şeyin yok” diyerek zorla ayağa kaldırmak
Kırık veya çıkığı yerine oturtmaya çalışmak
Alkol, sigara veya sıcak içecek vermek
Bilinç durumu net değilken yiyecek-içecek vermek
Profesyonel Yardım
Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi yardım istenmelidir:
Bilinç kaybı veya bilinç bulanıklığı
Şiddetli ağrı ve hareket edememe
Baş, boyun veya sırt travması
Şiddetli kanama
Soğukta uzun süre kalma ve titremenin durması
Karda ve buzda meydana gelen düşmeler basit gibi görünse de ciddi yaralanmalara yol açabilir. Doğru
ilkyardım uygulamaları; panik yapmadan, bilinçli ve kontrollü şekilde hareket etmeyi gerektirir.
“İlkyardım, doğru bildiğimiz yanlışları unutmakla başlar. Kaza anında paniğin değil bilginin sizi
yönetmesine izin verin.”
